Recepcja włoskiej kultury intelektualnej w krakowskim środowisku uniwersyteckim w II poł. XIV i w I poł. XV wieku, Anna Horeczy

Nowy produkt

Warszawa 2021, oprawa miękka, B5, ISBN 978-83-65880-86-4

Więcej szczegółów

6 Przedmioty

35,00 zł brutto

Więcej informacji

Anna Horeczy – absolwentka historii i italianistyki na Uniwersytecie Warszawskim, adiunkt w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Zainteresowania badawcze obejmują recepcję włoskiej kultury intelektualnej w środowisku krakowskim od XIV do XVI w.

 

Książka przedstawia zagadnienie recepcji włoskiej kultury intelektualnej, ze szczególnym uwzględnieniem nowej humanistycznej retoryki, w szeroko pojętym krakowskim środowisku uniwersyteckim w drugiej połowie XIV i pierwszej połowie XV w. Omówione zostały wybrane kwestie związane z procesem recepcji kultury – grupa Polaków studiujących we Włoszech jako pośredników tegoż zjawiska, manuskrypty wywodzące się od hipotetycznego rękopisu Jana z Ludziska zawierającego włoską kolekcję retoryczną przywiezioną z Padwy jako nośniki, a także obecność dzieł wybitnego humanisty florenckiego Leonarda Bruniego w Krakowie jako miernik zasięgu humanistycznych wpływów. Recepcja kultury ukazana została jako zjawisko złożone, uwarunkowane wieloma czynnikami, którego nie można uchwycić jedynie za pomocą prostych kwestionariuszy i tradycyjnych metod badawczych, takich jak statystyczno-propozopograficzna czy ujęć o charakterze katalogowym.

Spis treści
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Rozdział 1. Studia Polaków na uniwersytetach włoskich
w drugiej połowie XIV i w pierwszej połowie XV w. . . . . . . . 19
Stan badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
Metoda badań i źródła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
Organizacja i program studiów prawniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
Kalendarz akademicki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
Organizacja nauczania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
Polacy studiujący na uniwersytetach włoskich . . . . . . . . . . . . . . . . 47
Paweł Włodkowic a włoska formacja prawnicza . . . . . . . . . . . . . . 103
Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107
Rozdział 2. Recepcja włoskich tekstów retorycznych
w środowisku krakowskim w XV w. Rękopis BJ 126 . . . . . . . . 117
Jan z Ludziska – ojciec humanistycznej retoryki w Krakowie? . . . . . . 117
Krótka biografia, studia i pobyt we Włoszech Jana z Ludziska . . . . . . 120
Studia retoryczne Jana z Ludziska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125
Rękopis BJ 126 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
Formularze retoryczne, antologie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
Rękopis BJ 126 i jego struktura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134
Teksty retoryczne w BJ 126 znane z rękopisów europejskich . . . . . . . 148
„Bestsellery” humanistyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148
Rękopis BJ 126 a podobne do niego rękopisy niekrakowskie . . . . . 154
Humanistyczne „bestsellery” padewskie nieobecne w BJ 126 . . . . . 159
Mniej popularne teksty retoryczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
Teksty znane tylko z BJ 126 i rękopisów krakowskich . . . . . . . . . 162
Rękopisy krakowskie z tekstami z włoskiej kolekcji retorycznej z BJ 126 . . 168
Rękopis Oss. 601 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
Rękopis Czart. 1242 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
Rękopis BJ 42 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189
Rękopis BJ 173 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198
Rękopis BJ 2232 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203
Rękopis BOZ 896 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206
Rękopis BJ 2038 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209
Rękopisy zależne i niezależne od BJ 126 – podsumowanie . . . . . . . . . 214
Grupa rękopisów z listem Sicca Polentona . . . . . . . . . . . . . . . 214
Rękopis BJ 2232 – filiacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227
Rękopis BJ 2038 – filiacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233
Próba rekonstrukcji hipotetycznego rękopisu Jana z Ludziska i jego
losów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236
Najbardziej popularne w środowisku krakowskim teksty z kolekcji
retorycznej z rękopisu BJ 126 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239
Teksty z kolekcji włoskiej występujące w BJ 126 wykorzystane przez Jana
z Ludziska i Piotra Gaszowca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248
Rozdział 3. Recepcja dzieł Leonarda Bruniego w środowisku
krakowskim w XV w. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251
Chronologia recepcji dzieł Leonarda Bruniego w środowisku krakowskim
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257
Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276
Rękopisy jako nośniki dzieł Bruniego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276
Rodzaje rękopisów z dziełami Bruniego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 280
Rękopisy formularzowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281
Rękopisy – miscellanea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288
Antologie humanistyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295
Varia historyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304
Antologia filozoficzna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305 
Zależności filiacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306
Popularność tekstów Bruniego w środowisku krakowskim na tle
europejskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312
Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328
Teksty przypisywane Bruniemu w rękopisach krakowskich . . . . . . . . 329
Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333
Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 336
Aneks A. Wykaz Polaków studiujących na uniwersytetach
włoskich w drugiej połowie XIV i w pierwszej połowie XV w. . . 342
Aneks B. Zawartość rękopisu BJ 126 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 370
Aneks C. Zestawienie rękopisów europejskich z tekstami
retorycznymi zawartymi w BJ 126, a napisanymi przez
autorów związanych ze środowiskiem padewsko-weneckim . . . 377
Aneks D. Teksty z BJ 126 wykorzystane w mowach Jana
z Ludziska i Piotra Gaszowca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 386
Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 389
Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391
Summary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435
Spis tabel i wykresów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 439
Indeks osób . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 441