Polska bez Żydów. Studia z dziejów idei, wyobrażeń i praktyk antysemickich na ziemiach polskich początku XX wieku, G. Krzywiec

Nowy produkt

Polska bez Żydów. Studia z dziejów idei, wyobrażeń i praktyk antysemickich na ziemiach polskich początku XX wieku (1905–1914), Grzegorz Krzywiec

IH PAN, Warszawa 2017, oprawa miękka, s. 559, il. 25, 165x240 mm., waga 916 g., ISBN 978–83–63352–93–6

Więcej szczegółów

Ten produkt nie występuje już w magazynie

35,00 zł brutto

Więcej informacji

CZĘŚĆ I

REWOLUCJA 1905 ROKU, NARODZINY, ROZWÓJ I RADYKALIZACJA

ANTYSEMITYZMU POLITYCZNEGO NA ZIEMIACH POLSKICH

Rozdział I. Rewolucja jako trauma . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23

Strach przed tłumem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26

Bandytyzm jako esencja rewolucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35

Sprawa Jana Gadomskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38

Rewolucja jako część imaginarium społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . 52

Henryk Sienkiewicz jako twórca antyrewolucyjnego imaginarium . . . . . . . 60

Trauma i wiry rewolucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74

Rozdział II. Rewolucja 1905 roku, katolicyzm polityczny a powstanie

antysemityzmu politycznego na ziemiach Królestwa Polskiego . . . . . . 80

Związek Katolicki, Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich i nieudana

próba katolicyzmu politycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82

„Luegeryzm nad Wisłą”: Jan Jeleński, panika moralna i antysemicka próba

odrodzenia katolicyzmu politycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98

Jak się robi „Polaka-Katolika”? Ksiądz Ignacy Kłopotowski, koncern prasy

katolickiej i batalia przeciwko „żydowskiej bezwyznaniowości” . . . . . . 113

Rozdział III. Narodowa Demokracja, chaos rewolucji, wspólnota narodowa

i polityka strachu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130

Przede wszystkim organizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134

„Niebezpieczeństwo żydowskie”: Żydzi, polityka strachu i mobilizacja nacjonalistyczna

w wyborach do rosyjskiej Dumy Państwowej (1906–1907)

w Warszawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141

„Żydowska rewolucja”: u źródeł fantazmatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
CZĘŚĆ I I

BACZNOŚĆ! LITWACKIE MROWIE! PANIKA MORALNA,

ZARZĄDZANIE STRACHEM A IMAGINARIUM ANTYSEMICKIE

NA ZIEMIACH POLSKICH POCZĄTKU XX WIEKU

Rozdział IV. Kryzys sprawy polskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181

Rozdział V. Litwacy, panika moralna a polska kultura polityczna . . . . . . 194

Konsensus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194

„Polacy-Żydzi”: od oporu wobec antysemityzmu do samonienawiści

i z powrotem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226

Opowieść „dobrego Żyda” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229

Dyskurs anty-antysemicki? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234

Rozdział VI. Żyd fantazmatyczny a polska kultura polityczna początku

XX wieku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243

Państwo w państwie. Wersja polska: Judeo-Polonia . . . . . . . . . . . . . . . 244

Żyd jako wróg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255

Żydostwo jako zagrożenie świata chrześcijańskiego . . . . . . . . . . . . . . . 264

Żyd jako rewolucjonista . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274

Żydzi jako najeźdźcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283

Żydzi jako anachronizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286

Żyd fantazmatyczny a kultura popularna początku XX wieku . . . . . . . . . 297

Rozdział VII. Wybory do IV Dumy Państwowej w Warszawie, nacjonalistyczna

polityka strachu a mobilizacja antysemicka na ziemiach polskich

na początku XX wieku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323

Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323

Kampania: organizowanie strachu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327

Kampania: eksperci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344

CZĘŚĆ I I I

POLSKA BEZ ŻYDÓW. ANTYSEMITYZM JAKO RUCH SPOŁECZNY,

ALTERNATYWA KULTUROWA I ŚWIATOPOGLĄD

Rozdział VIII. Wersja nacjonalistyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357

Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357

1912 jako moment dziejowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361

Zygmunt Balicki: Żydzi jako antyteza nowoczesnego narodu . . . . . . . . . 365

Stanisław Pieńkowski i odrodzenie narodu przez rasę i wolę mocy . . . . . . 373

„Gazeta Poranna 2 Grosze” – emancypacja od Żydów i „wyzwolenie polskiego

ducha” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383

Polska dla Polaków w świecie bez Żydów? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 394
Rozdział IX. Wersja katolicka-narodowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409

Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409

Ksiądz Marceli Godlewski, „Nasz Sztandar”, najważniejsza sprawa . . . . . . 413

Teodor Jeske-Choiński, rasa i samoobrona chrześcijańsko-aryjska . . . . . . . 424

Jak się odżydzać? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 439

Ekskurs żydoznawczy: antysemickie konstrukcje żydowskości i „wiedza”

o Żydach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449

Wariant nacjonalistyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449

Wariant postępowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 458

Wariant katolicko-narodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 464

Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 479

Abstract . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492

Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 494

Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 495

Spis ilustracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544

Indeks osób . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547


Grzegorz Krzywiec (1974), badacz XIX i XX wieku (specjalizacja: ruchy i ideologie prawicy w Polsce w perspektywie Europy Środkowej i Wschodniej), pracuje w Zakładzie Historii Idei i Dziejów Inteligencji w XIX-XX wieku Instytutu Historii PAN. Ostatnio opublikował m.in. Chauvinism, Polish Style. The Case of Roman Dmowski (Beginnings: 1886-1905). Przygotowuje kulturową historię faszyzmu w Polsce.

„To próba wskazania i zarazem interpretacji, a czasem też reinterpretacji tego, jak pewne idee, wyobrażenia i fantazmaty kulturowe, a także określone subkultury przesuwały się z marginesów w samo centrum życia publicznego, by potem tworzyć zręby i ramy pojęciowe dla całej wspólnoty, nadając kształt jej kulturze masowej”.

(ze Wstępu)

„Książka jest nowatorska na gruncie polskim”.

(Prof. Szymon Rudnicki, z recenzji wydawniczej)

„[Praca] stanowi istotny wkład nie tylko w rozumienie okresu objętego bezpośrednią analizą historyczną, ale rzuca nowe światło na jeden z najważniejszych składników polskiej tożsamości”.

(Prof. Stanisław Obirek, z recenzji wydawniczej)